| Биржалар | Құрылған жылы |
көлемі 24 сағат
($B) |
Базарлар | Алымдар | Көбірек үйрену |
|---|---|---|---|---|---|
|
2018 | 4 | 573 | Low | |
|
2017 | 3 | 760 | Middle | |
|
2013 | 1 | 687 | Low | |
|
2018 | 2 | 4 908 | Low | |
|
2017 | 15 | 323 | Low | |
|
2018 | 2 | 790 | Middle | |
|
2017 | 91 | 411 | Low | |
|
2018 | 6 | 856 | Low |
Қолжетімді және оқшау криптоқаптама: қайсысын таңдау керек
Цифрлы активтерді сақтау мәселесінде Hot Wallet vs Cold Wallet тақырыбындағы басты айырмашылық — жеке кілттің интернеттегі құрылғыда сақталуы немесе құрылғыдан тыс қолжетімсіз болуы. Қолжетімді, яғни hot wallet, ұялы телефон, компьютер, веб-қосымша немесе биржа аккаунты арқылы жұмыс істейді. Төлем жіберу мен алу жылдам, алайда вирустар, фишинг, бұзылған браузер кеңейтулері және сервердегі деректердің құпиялылығына қауіп төндіреді.
Суық, яғни cold wallet, жеке кілтті интернеттен бөліп қарайтын құрылғыда сақтауға мүмкіндік береді. Мұндай қаптама ретінде аппараттық wallet, интернетке қосылмаған компьютер немесе қағаз түрінде жасалған wallet қолданылуы мүмкін. Ол ұзақ мерзімді сақтау үшін қауіпсіздеуірек, бірақ пайдалану жолдары күрделірек. Тұжырымды таңдау үшін қолдану мақсатын, актив мөлшерін және ықтимал тәуекел деңгейін есепке алу қажет.
Қаптама түрлері мен басты айырмашылықтар
Қолжетімді қаптаманың екі негізгі түрі бар. Non-custodial құрылғыда жеке кілт пен құтқару сөзі толықтай пайдаланушының қолында қалады. Ал custodial биржа аккаунтында активтерді платформа басқарады: қолданушы интерфейс арқылы сауда жасаса да, шынайы кілтке қол жеткізе алмайды. Соңдықтан custodial қаптама қолжетімді болғанымен, оның қауіп факторыі құрылғыдан тыс платформаның жұмысына да байланысты.
Hot wallet артықшылығы — төлемдерді жылдам жасау, токен сатып алу немесе беру және бірнеше қосымшаны бір құрылғыда қолдану. Мобильді қосымша арқылы қолжетімділік ең жоғары, ал аппараттық құрылғы қосымша қауіпсіздік қабатын ұсынады. Қолжетімді құрылғыда үнемі үлкен қаражат сақтау қажет емес, себебі оның негізгі қызметі — жылдам пайдалану болып табылады.
Суық wallet жеке кілтті құрылғының ішінде оқшаулайды. Аппараттық wallet төлемді белгілеу кезінде құпия кілтті экранда көрсетпейді; қолжетімді болса да, құрылғыны алдын ала бұзылған компьютерге қосу қауіпі сақталады. Қағаз wallet желіден толықтай ажыратылған, бірақ оны қағаздың жоғалуы, ылғалдық немесе QR-кодтың бұзылуы тәуекелі бар. Сондықтан суық сақтау тек түрін таңдаумен емес, оны дұрыс ұйымдастырумен де шектеледі.
Платформаларды, wallet түрлерін және қызметтерді зерттеу кезінде Криптокодтар сайты сияқты салыстыру ресурсын пайдалануға болады. Мұндай ақпарат қолжетімділік, комиссия және жұмыс істеу ерекшеліктерін қарауға көмектеседі. Соған қарамастан, әр қолданушы өз елдегі қолжетімділікті, құжаттарды, қолдау сапасын және тексеру жүйелерін жеке бағалауы тиіс.
Қауіпсіздық пен тәуекелдер
Hot wallet негізгі қауіптері интернет арқылы беріледі. Фишинг сайтына немесе жалған қолдау қызметіне жеке кілт берілуі мүмкін. Бұзылған браузер кеңейтуі, қауіпті файлдар және экрандың мазмұнын оқитын малware құтқару сөзін ұстап алуы мүмкін. Сондықтан қолжетімді құрылғыны күнделікті жұмыс істейтін телефонмен бөліп, оған аз мөлшердегі актив ғана орналастыру — тәуекелді шектеудің қарапайым әдісі.
Құтқару сөзі wallet-тың өзі емес, оның мазмұнын қалпына келтіретін негізгі дерек болып табылады. Оны суретке түсіру, бұлтқа сақтау, электрон поштамен жіберу немесе мессенджер арқылы бөлу қауіпті. Егер құтқару сөзінің көшірмесі бар болса, ол түгелдей жеке кілтке тең болады. Сондықтан оны есте қалуға емес, сенімді және бөлек орындарда сақтауға тырысу керек.
Офлайн сақтау да абсолюттық қауіпсіздік бермейді. Аппараттық wallet жаңартылған құрылғыны зерттеу, қауіпті компьютермен байланысқан кездегі мәліметтерді өзгерту және ұзақ уақыт пайдаланбаған құрылғының істен шығуы мүмкін. Физикалық қауіптер де бар: құрылғы ұрлықдалуы, орманға түсіп кетуі немесе желі тозуы. Екінші аутентификация факторыын қосу, құтқару сөзіне қосымша passphrase орнату және аз сомамен қалпына келтіруді тексеру қауіптерді азайтады.
Қолдану сценарийлері
Күнделікті сауда, түкен мәселесінде шұғыл төлем немесе жақындағы төлемдер үшін қолжетімді wallet ыңғайлы. Мобильді қосымша арқылы нақты уақытта сатып алу, беру және балансты бақылау мүмкін. Мұндай жағдайда жоғары қауіпсіздік талаптарын әлі қажет емес шытып, пайдалану ыңғайлылығына басымдылық берген дұрыс. Бірақ биржадағы қаражат көп болса, оны ыстық қаптамада ұзақ уақыт ұстап қалу қауіпті.
Инвестицияны ұзақ уақыт сақтауғу немесе алыс қолданушыларға беруге арналған үлкен қалдық үшін суық wallet жақсырақ. Мұндай active-тердің негізгі мақсаты жылдам сауда емес, қолжетімсіздік арқылы қолжетімділікті шектеу. Аппараттық wallet жеке кілтті басқаруға мүмкіндік бергенімен, оны алудан бұрын фишингге қарсы алдын алу шараларын да әзірлеу керек.
Ең тиімді тәсіл екі қаптаманы біріктіру болып табылады. Суық wallet ұзақ мерзімді активтерді сақтауға, ал hot wallet аз мөлшердегі ақшаны күнделікті қолдануға арналған болады. Мұндай бөліну қауіпті азайтады: қолжетімді құрылғы бұзылса да, негізгі қаражат оқшау құрылғыда қалады. Күрделі жүйе құру қажет емес, бірақ қажетті минималды ережелерді алдын ала белгілеу маңызды.
Қолжетімділік, қалдықтар және комиссиялар
Wallet түрін таңдағанда тек қауіпсіздік емес, пайдалану қолжетімділігі де ескерілуі керек. Аппараттық wallet-тың артықшылығы — төлемді растау және кілттерді басқарудың анықтығы. Кемшілігі — құрылғыны алып, қосымшаны жаңарту, төлем ақпаратын енгізу және ақаулық кезінде қолдауға жүгіну. Қағаз wallet аз құрылғыны қажет еткенімен, оны қайта пайдалану ыңғайсыз. Қолжетімді wallet күнделікті операцияларға жылдам бейімделген.
Аппараттық қаптама блокчейн желісінің комиссиясын азайтпайды. Төлем ақысы әдетте желінің жүктемесіне, транзакция көлеміне және таңдалған активке байланысты. Биржадан ақырат алу, ішкі аударым, депозит салу, trading комиссиясы және қолжетімді қаптама қызметінің ақысы бөлек мәселелер. Ішкі аударым комиссиясы аз болса да, нақты алым-берім мәніндде қолданылатын бағамның айырмашылығы пайда беруі мүмкін.
Қолжетімділікті тексеру кезінде мекенжайды енгізу, ақаларды бөлу, ақырат алу және қолжетімділікті қалпына келтіру мәселелеріне қауіпсіздік ақпараты сияқты бөлек дереккөзден қосымша тексеру жасауға болады. Сонымен қатар, бір құрылғыда шексіз мөлшерде актив ұстаудың қажеті жоқ. Платформаның қызмет көрсету шарттарын, ақырат алу шектеулерін және жедел қолдау қаналдарын алдын ала оқу, күткізгеннен жақсы қабылдау қажет.
Қауіпсіз қолдану жоспары
Екі түрлі қаптаманы қатар пайдалану — қауіпсіздік пен ыңғайлылықты теңестіретін тәсіл. Active-тердің құны мен қолдану жиілігі бойынша бөлу, күнделікті шығындарды оқшау қордан бөліп алуға мүмкіндік береді. Төмендегі ұсыныстар минималды әрі қолжетімді қорғау жүйесін құрады:
- Ұзақ мерзімді және үлкен қалдықтарды аппараттық суық wallet-та сақтап, hot wallet-қа тек жақындағы операцияларға қажетті аз соманы бөлу керек.
- Құтқару сөзін электрон құрылғыда, бұлтта, суретте немесе хабарламада сақтамай, бөлек қауіпсіз орындарда екі көшірме жасау керек.
- Қолжетімді қосымшаларға аутентификатор немесе аппараттық кілт түріндегі 2FA қосу, SMS арқылы растауды қолдануғаннан басымдық беру керек.
- Аппараттық wallet алуды тек өндірушінің ресми арнадасынан немесе сенімді сатушыдан жасап, құрылғының жұмысын алдын ала тексеру керек.
- Жоғалтуға қарсы қалпына келтіру жоспарын жасап, аз мөлшердегі тесттік транзакция арқылы құтқару сөзінің жұмысын бір рет тексеру керек.
Бұл шаралар wallet түрін өзі тандаудан маңызды. Сөйлеп отырған қауіптердің барлығы бірдей ықтималдықпен орын алмайды, сондықтан нақты қорғау шарты актив мөлшері мен қолдану жиілігіне қарай белгіленуі тиіс. Қаптаманың жақсы жағы — оны үнемі жаңартып, оны пайдаланушының өзі бақылайтын құрылғыға айналдыру.
Келесі нақты қадам — ағымдағы цифрлы активтер тізімін жасап, әр актив үшін қолдану мақсатын, сақталатын соманы және қауіп деңгейін жазу.