| Биржалар | Құрылған жылы |
көлемі 24 сағат
($B) |
Базарлар | Алымдар | Көбірек үйрену |
|---|---|---|---|---|---|
|
2018 | 4 | 573 | Low | |
|
2017 | 3 | 760 | Middle | |
|
2013 | 1 | 687 | Low | |
|
2018 | 2 | 4 908 | Low | |
|
2017 | 15 | 323 | Low | |
|
2018 | 2 | 790 | Middle | |
|
2017 | 91 | 411 | Low | |
|
2018 | 6 | 856 | Low |
МетаМаск арқылы DeFi жобаларына қатысу
DeFi жүйелері қолжетімсіз жеке шоттарсыз, смарт-контракттар негізінде қаржыны басқаруға мүмкіндік береді. МетаМаск осы қатысуға негізгі қадам ретінде қызмет етеді: жеке кілт арқылы токендерді сақтау, түрлі желілерге қосылу және DeFi қолданбаларымен бөліспе жұмыс істеу. Пайдаланушы кілттері өзінік болғандықтан, артық мүмкіндіктермен қатар жауапкершілік те қолда болады.
Смарт-контракт арқылы жүргізілетін қаржылық операциялар көптеген мүмкіндік ашады. Активтерді бір желіден екінші желіге аудару, токендерді своптау, ликвидностьке салу, несие алу және стейкингке қатысу осындай іс-әрекеттерге жатады. Алайда, келіссөм автоматты түрде орындалуы қолданбадағы шарттарға тәуелді. Қате немесе зиянды шартқа қол қою құпия ақшаны берумен тең.
МетаМаск арқылы DeFi-ге қосылу үшін алдымен қажет желі мен жоба таңдалады. Кейін орталықтандық айырбаштан алынған токен дұрыс желі арқылы钱包 сақтауға аударылады. Одан кейін ресми қолданбаға кіріп, қосылу сұрауы расталады, шарттар мен рұқшаттар тексеріледі. Соңғы қадамда жіберілген сома бойынша транзакция жасалады.
Қаржыны алу кезінде крипто айырбаштарын таңдау маңызды. Cryptocodes платформасындағы салыстырулар комиссия мөлшері, сауда көлемі және қолжетімді функцияларды қарастыруға көмектеседі. Промо кодтары мен рефералдық жеңілдіктер шығынды азайтуы мүмкін, бірақ олар жобаның сенімділігін растамайды. Сондықтан DeFi-дегі нақты қауіптерді түсіну алдыңғы орында тұруы керек.
МетаМасктың DeFi-дегі рөлі
МетаМаск — өз иесінің кілттерін сақтауға мүмкіндік беретін wallets. Жаңа жобаның құпия қалпына келтіру фразасы әрқашан құрылғаннан кейінгі бірінші ретте көрінеді. Ол фраза құпия сақталуы тиіс: оны смарт-контраққа енгізу, суретке түсіру немесе біреуге жіберу арқылы активтерді бақылау қолынан шығады. МетаМасктың өзі құпия фразаны қалпына келтірмейді, сондықтан оны жоғалтқан жағдайда техникалық қолдау да кілтті қайтара алмайды.
Желі таңдау да қауіпсіздіктің маңызды бөлігі. Ethereum негізіндегі DeFi қолданбалары басқа желілерде де қолжетімді болады, бірақ бір желідің токенін екіншісіндегі контрактқа жіберу нәтижесіз немесе қате желіді таңдауға әкеледі. МетаМасктағы желінің атауына ғана қарамай, оның идентификаторын, токен контрактын және қолданба көрсеткен желіні бір-бірінен салыстыру қажет. Ресми қолданбалар өздері қолдайтын желілерді көрсетеді, бірақ фишинг сайттары аталған желіні дұрыс көрсетіп, басқа контраққа бағыттауы мүмкін.
Қолданбаға қосылу мен транзакция жасау — бірдей әрекет емес. Қосылу кезінде қолданба адрес мен ұсыныстарды көре алады, ал кейбір сұраулар жеке хабарламаның мәнін растауды талап етеді. Нақты актив беру үшін токенді қолданбаға рұқшат ету, ал бұл рұқшатты беруге қол қою бөлек транзакция болып табылады. Шынындай DeFi қолданбасы қажетіне қарай шектеулі рұқшат сұрайды. Ақылы сақтау құралдарының ақылы сақтау құралдарының түрлері жайлы жарияланған шолу үлкенірек сомаларды қалай қорғау керектің жалпы принциптерін салыстыруға көмектеседі.
Жобаны таңдау және қосылу реті
DeFi жобалары бір-бірінен мақсатымен ерекшеледі. DEX своп және токен алмасуға, лендинг платформалары кепілдік алу мен несие беруге, стейкинг жүйелері желілік қауіпсіздікті қолдауға, ликвидность бассейндері болса нақты құнын қолдауға арналған. Тауынды және дериватив жобалары қосымша күрделі механизмдерге ие. Жобаның тауымалы және пайдаланушының беретін пайызымен ғана шектелуі керек.
Жоба туралы ақпарат тек әлеуметтік желілер мен реклама хабарламаларынан алынған кезде тәуекел жоғары болады. Ресми құжаттама, шарттар мәтіні, код репозиторийі және қауымдастық арналарын бірге зерттеу қажет. Тәуелсіз аудит өткен жобаның да міндеттемелері болады: аудит нәтижесінің мерзімі, қамтылған функциялар және жабылмаған мәселелер. Соңғы уақытта пайда пайда болған жобаның барлығы қысқа уақыт ішінде елеулі өсімді көрсетсе, ол жоғары кіріс болмауы мүмкін.
Жаңа жобаға қосылу алдында сынақ желісіндегі мүмкіндікті қолдану қолайлы. Сынақ желісіндегі токен нақты құнына ие болмағанымен, контрактпен өзара әрекеттесу логикасы тексеріледі. Негізгі желіде аз сомамен бастап, жаңарудың қалай жұмыс істейтінін, қайтарып алу мүмкіндігі бар ма екенін бақылау керек. Әр транзакциядан кейін операция хашын, жұмыс істеу нәтижесін және өзгерген соманы жазу ұсынылады. Мұндай жазба кейінгі талдау мен қателікті анықтауға көмектеседі.
Своп, ликвидность және кіріс механизмдері
Автоматты маркетплейс жүйелерінде своп жасалғанда пайдаланушы токен қорабындағы ликвидностьке қарсы басқа токенмен алмастырылады. Күтілген баға мен нақты орындалған баға арасындағы айырмашылық — бағаға әсер ету немесе slippage деп аталады. Тұрақты нақты баға үшін ликвидность тереңігі, сауда көлемі және бағаның өзгеруін шектеу параметрі маңызды. Токендердің бағасы бірден құлдықтаса, тұрақты мәндегі активке жылдам өту үшін ликвидность қысқа уақытта таусылуы мүмкін.
Ликвидностьке салу кезінде кіріс құрамын айқындау керек. Пайыздық өсім комиссиядан, токен өсімінен немесе басқа жобамен жұмыс істеуден алынуы мүмкін. Екі токеннің бағасы бірдей өспейтін жағдайда бастапқы құн мен алынған құн арасындағы айырмашылық пайдаланушыға зиян келтіреді. Кейбір стратегиялар осы тәуекелді азайту үшін тұрақты активтердің үлесін ұсынады. Сонда болмаса, бағасы өзгеретін активтерді бірдей мөлшерде салу керек.
Лендинг және стейкинг жүйелеріндегі кіріс те тұрақты емес. Несие беру кезінде кепілдік құнының төмендеуі позицияны жабылуға жақындатуы мүмкін. Кепіл алу кезінде қолдау коэффициенті мен ликвидность тексеріледі. Стейкингте ақы алу кезеңі, аварий таратылуы және желі тоқтаған кездегі шарттар маңызды. Токенді желіге жібергеннен кейін оны бірден сатып жіберу мүмкін болмауы мүмкін. Жоғары көрсетілген өсім көп жағдайда кірістің нақты көзіне қатысты қосымша тәуекелді жасырады.
Желіаралық жаңарту, яғни bridge қызметтері де ерекше назарды қажет етеді. Көптеген желідегі бір токен өз көрнекі токенмен ұсынылады, бірақ оның сақталу тетігі мен резерві әр желіде бөлек ұйымдастырылған. Көпірдің сервері бұзылса, құралған токен жоғалуы мүмкін. Сондықтан қолданба қолдайтын көпірлердің тарихы, қолжетімді желілері және құлыптау мерзімі зерттеледі. Ақылы сақтау құралы желіні алмастыру кезіндегі ақпаратты көрсеткенімен, ол көпірдің өзіне тән қауіпті жоюға қабілетсіз.
Жобаларды бағалауға арналған көрсеткіштер
Жобаның бір ғана көрсеткішіне сүйеніп, мысалы ең жоғары пайыздық өсімге басылғандықтан, шектеулі зерттеу жеткіліксіз болады. Төмендегі мәселелердің біріне жауап табылмаса, жобаны пайдалану мүмкіндігі өте аз.
- Жобаның смарт-контракттары тәуелсіз аудиттен өткен болуы керек; аудит қорытындысындағы шектеулер мен ескертулерді ескеру қажет.
- Активтердің нақты құны мен сауда көлемі ұзақ уақыт бойы сақталған, бір күндегі жасанды өсуге ғана негізделмеген болуы қажет.
- Токеннің таралуы, иесіктеу мерзімі және команданың қолындағы үлесі ашық түрде көрсетілуі керек.
- Басқару кілттері, көп қолды қолтаңба, уақыт тоқтағыш және сыртқы дереккөздердің қолдауы тәуелсіздікті арттырады.
- Көрсетілген кірістің нақты көзі, қолмен алынатын құны және қаражатты шығару жолдары түсінікті болуы керек.
Керісінше, келесі жағдайлар жобаның тәуекел деңгейін жоғары көрсетеді. Мұндай белгілердің барлығы зиянды білдірмейді, бірақ оларды елемейтпеу қателікке жақын.
- Құжатталмаған немесе ашық коды жоқ жобаның өте жоғары кірісі ең бірінші қауіп белгісі болып саналады.
- Бүкіл активке қолжетімділік беретін рұқшаттар қажет болмаған жағдайда, шексіз рұқшат қауіпті арттырады.
- Ресми құжаттамасы жоқ, жедел хабарлама арқылы таратылатын сілтемелер қолданушыны алдау мақсатында жасалған болуы мүмкін.
- Күткеннен жоғары газ шығыны, жеделдетілген тапсырма және қол қоюды кешіткен мәселе операцияны тоқтату қаупіне ие.
Жиынтық бағдау кезінде кіріс пен қауіп бірге қарастырылады. Жоғары пайыздық өсім, бірақ аз ликвидностьке ие жоба үлкен соманы жылдам шығару мүмкіндігін жоғалтады. Аудитталған, бірақ шарттары жылдам өзгеретін жоба да тұрақтылықсыз болуы мүмкін. Ең маңыздысы — жобаның қызмет ету мерзімі, нақты пайдаланушылары және қаражатты қайта алу жолдарының нақты деректері болуы керек.
Қауіпсіз қатысуға арналған тәжірибе
МетаМаскты орнату тек ресми веб-сайттан немесе қолданбалар дүкенінен жүргізілуі керек. Фишинг нұсқасы кейде интерфейсі дұрыс ұқсас болады, сондықтан домен атауын және өзгертулерді қайталап тексеру қажет. Арнайы браузер профилін DeFi қолданбаларына бөлу, пароль мен құпия фразаны сенімді пароль менеджерінде ұстау қауіп азайтады. OS жаңартулары мен браузер кеңейтулері тұрақты орнатылған болуы тиіс. Ешқандай қолданба, оператор немесе жоба өкілші құпия фразаны сұрамауы керек.
Транзакция жасаудан бұрын желі идентификаторын, токен контрактын және алынатын соманы тексеру керек. Өзгертілген немесе жаңартылатын контрақттардың жаңа функциялары ескертпісіз қауіп тудыруы мүмкін. Артық рұқшаттарды қайта қарау және қажет емес рұқшаттарды болдырту тұрақты қауіпсіздіктің бөлігі. Бұл әрекетті желі мен контракт дұрыс таңдалған күйде орындау қажет. Қол қойылған транзакцияны бұру мүмкін болмағандықтан, шағын сомамен сынақ жасау тәжірибесі үлкен қателіктің алдын алады.
Үлкенірек сомаларды әрқашан өзгермейтін немесе арнайы hardware wallet арқылы қолдау қауіпсіздігін күшейтуге болады. MetaMask негізіндегі желі мен шоттар аварий жағдайында қайта қалпына келтірілуі мүмкін болуы үшін, оларды әртүрлі құрылғыларда сақтау керек. Құпия фразаны интернетпен қосылған құрылғыда немесе бұлтта сақтау қауіпсіз емес. Сонымен қатар, әр желідегі активтерді бөлек және шектеулі шоттарда ұстап, тұрақты қолжетімділіктерді қайталап қарау қолжетімділіктің азаюына көмектеседі.
Ең қауіпсіз нәтиже шектеулі капиталмен, аз сомадағы сынақтан бастап, әрбір қадамның шоттары мен келіссөмдері жазылған жобада ғана салынады. Мұндай тәжірибе максималды кіріс емес, жоғалту қауіпін басқара алатын шектеулі тәуекел береді.